პოლიტიკა

სასამართლოს მიერ ლევან მურუსიძის სარჩელის დაკმაყოფილება დეკლარაციების მონიტორინგის მექანიზმის საქმიანობას საფრთხეს უქმნის - IDFI

ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტის (IDFI) კვლევის მიხედვით, თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება დეკლარაციების მონიტორინგის მექანიზმის საქმიანობას საფრთხეს უქმნის. საუბარია თბილისის საქალაქო სასამართლოს მიერ მოსამართლე ლევან მურუსუძის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე, რომლის მიხედვით მურუსიძის დაჯარიმების თაობაზე საჯარო სამსახურის ბიუროს განკარგულება ბათილად ცნეს.

დეკლარაციების მონიტორინგის დეპარტამენტის უფროსმა მურუსიძის 2017 წლის 25 ივნისს წარდგენილი დეკლარაციის შესწავლის საფუძველზე დაასკვნა, რომ მონაცემები არასრულად და არასწორად იყო შეტანილი. აღნიშნული დარღვევები არ წარმოადგენს კანონის მოქმედი რედაქციით გათვალისწინებულ არაარსებით ცდომილებას. ამის გათვალისწინებით ბიურომ გამოსცა განკარგულება ქონებრივი მდგომარეობის დეკლარაციაში აღმოჩენილი 3 დარღვევისა და მურუსიძის 1000-ლარიანი დაჯარიმების შესახებ.

ბიუროს განკარგულების მიუხედავად, თბილისის საქალაქო სასამართლომ ლევან მურუსიძე პასუხისმგებლობისგან გაათავისუფლა. გადაწყვეტილება ბიუროს ამ დრომდე არ ჩაბარებია და ამ ეტაპზე სასამართლოს დასაბუთება ხელმისაწვდომი არ არის.

IDFI-ის შეფასებით, სწორედ ამ საქმეში გამოიკვეთა განკარგულებების გაუქმების ტენდენცია.

IDFI-ის განმარტებით, ქონებრივი მდგომარეობის დეკლარაციების მონიტორინგი თანამდებობის პირთა საქმიანობაზე საზოგადოებრივი კონტროლის განხორციელების მნიშვნელოვანი სამართლებრივი მექანიზმია. თანამდებობის პირების ქონებრივი დეკლარაციების მონიტორინგის სისტემა 2017 წლის იანვრიდან ამოქმედდა, რაც ორგანიზაციის შეფასებით, წინგადადგმული ნაბიჯია, რადგან მის ფარგლებში საჯარო სამსახურის ბიურო ამოწმებს თანამდებობის პირთა დეკლარაციებში მითითებული ინფორმაციის სისწორეს. დარღვევის აღმოჩენის შემთხვევაში, ბიურო აჯარიმებს ან აფრთხილებს თანამდებობის პირს, რომელსაც შეუძლია ბიუროს განკარგულება გაასაჩივროს სასამართლოში.

IDFI-მ დადებითად შეაფასა კანონში 2018 წლის 4 მაისს განხორციელებული ცვლილება, რომლითაც დადგინდა დეკლარაციაში არაარსებითი ცდომილებების ამომწურავი ჩამონათვალი. კერძოდ, არაარსებით დარღვევად ჩაითვლება მხოლოდ ის ცდომილება, რომელიც კანონითაა გათვალისწინებული. კვლევის ავტორების აზრით, „ამგვარმა დაზუსტებამ ხელი უნდა შეუწყოს ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბებას, რამაც, თავის მხრივ, უნდა უზრუნველყოს დეკლარაციების მონიტორინგის სისტემის მიზნების მიღწევა - თანამდებობის პირთა ქონებრივი ანგარიშვალდებულებისა და გამჭვირვალობის გაზრდა“.

IDFI-ის შეფასებით, მურუსიძის დეკლარაციაში გამოვლენილი შეცდომები არ წარმოადგენს იმ გამონაკლის შემთხვევებს, რაც არაარსებითი დარღვევის არსებობის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების საფუძველია. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებიდან გამომდინარე ორგანიზაციამ მოუწოდა ზემდგომ ინსტანციას, იხელმძღვანელოს კანონით დადგენილი მოთხოვნებით და არაარსებით დარღვევად ჩათვალოს მხოლოდ ის ცდომილებები, რაც კანონით ამომწურავად განისაზღვრა.

კვლევის მიგნებებიდან ასევე გახდა ცნობილი, რომ:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს პრაქტიკა ცხადყოფს, რომ შესაძლოა საფრთხე შეექმნას მონიტორინგის მექანიზმის ეფექტურად ფუნქციონირებას. ამ ეტაპზე ხელმისაწვდომია 8 დასაბუთებული გადაწყვეტილება, რომლითაც სასამართლომ ბიუროს განკარგულებები გააუქმა იმ საფუძვლით, რომ დეკლარაციაში არსებული დარღვევები არაარსებითი იყო. სასამართლოს გადაწყვეტილებებში არ არის ასახული ის განჭვრეტადი და ცხადი კრიტერიუმები, რის საფუძველზეც სასამართლომ დაადგინა, რომ არ არსებობდა თანამდებობის პირის დაჯარიმების საფუძველი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ერთ-ერთი გადაწყვეტილება გააუქმა, 2 მათგანი უცვლელად დატოვა, ხოლო ბიუროს დანარჩენი სააპელაციო საჩივრები ამ ეტაპზე განხილვის პროცესშია.