კომენტარი

სომხეთს რუსეთ-საქართველოს „სავაჭრო დერეფნის შესახებ“ შეთანხმებაში ჩართვა სურს -სომეხი ექსპერტები

სომხეთის კვლევითი ცენტრის „ალტერნატივას“ ხელმძღვანელის, ტატულ მანასერიანის განცხადებით, „სავაჭრო დერეფნების შესახებ“ რუსეთ-საქართველოს 2011 წლის შეთანხმების რეალიზება რეალურია.

მისი თქმით, მიუხედავად იმისა, რომ შეთანხმება რუსეთ- საქართველოს შორის დაიდო, არსებობენ სხვა რეგიონული მოთამაშეები, რომლებსაც შეუძლიათ ამ შეთანხმების შევსება.

„ამ შეთანხმების საფუძველში ეკონომიკური ინტერესები დევს. პროცესში რეგიონის ყველა ქვეყანა უნდა ჩაერთოს: საქართველოც, რუსეთიც, სომხეთი და ირანიც, და ამ ქვეყნებმა ურთიერთმომგებიანი თანამშრომლობის გზები უნდა ეძებონ“,-განუცხადა ჟურნალისტებს მანასერიანმა.

მისი თქმით, რუსეთისა და საქართველოს დაპირისპირების დროს სომხეთის ეკონომიკაც დაზარალდა და მნიშვნელოვანია, რომ ამ ორმა ქვეყანამ ისეთი მექანიზმი შეიმუშავოს, რომელიც არა მარტო ორი ქვეყნისთვის იქნება მისაღები, არამედ სხვა დაინტერესებული მოთამაშეების მოზიდვა შეეძლოს.

თავის მხრივ რეგიიონული თანამშრომლობისა და გლობალიზაციის საკითხებში ანალიტიკური ცენტრის ხელმძღვანელმა სტეპან გრიგორიანმა აღნიშნა, რომ სომხეთი მიესალმება რუსეთისა და საქართველოს ასეთ შეთანხმებას, რადგან სამხრეთ კავკასიაში ყველაზე მნიშვნელოვანი სამი საზღვარი ჩაკეტილია: სომხეთ-აზერბაიჯანის, სომხეთ-თურქეთისა და რუსეთ-საქართველოს. ექსპერტის თქმით, ამათგან ერთ-ერთის საზღვრის გახსნა რეგიონში ვითარებას შეცვლის.

„როდესაც აფხაზეთის რკინიგზის გახსნის საკითხი განიხილებოდა, გაჩნდა კითხვა, მიიღებს თუ არა აფხაზეთი ამ პროცესში მონაწილეობას როგორც თანაბარუფლებიანი მხარე, და ავტომატურად ყველაფერი გაჩერდა. ამიტომ, აქ ძალიან მნიშვნელოვანია,შეძლებენ თუ არა მხარეები აღარ მიაქციონ პოლიტიკურ საკითხებს ყურადღება“,-განმარტა გრიგორიანმა.

მისი აზრით, აზერბაიჯნამა საქართველოსგან მაგალითი უნდა აიღოს, მისგან პრაგმატიზმი ისწავლოს და დაიწყოს თანამშრომლობა ყარაბაღთან, და სომხეთთან.

ცენტრალური აზიისა და აღმოსავლეთმცოდნეობის კავკასიის ინსტიტუტის ექსპერტის ანდრეი არეშევის განცხადებით კი, „სავაჭრო დერეფნის შესახებ“ შეთანხმების რეალიზებაში მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს ეკონომიკური და პოლიტიკური საკითხების გამიჯვნას.

„ამ ხელშეკრულების გაფორმებისთვის ობიექტური წინაპირობები არსებობდა, მათ შორის რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობის ჭრილში: ორმხრივი ვაჭრობის ზრდა, რომელიც სრულფასოვანი სატრანსპორტო მიმოსვლის აღდგენის ამოცანას დღის წესრიგში ტოვებს. რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობა ეკონომიკური კავშირების აღდგენის ხასიათს ატარებს, მხარეები პოლიტიკურ საკითხებზე ფოკუსირებული არ არიან“,-აღნიშნა ექსპერტმა.

მონიკა დავლიანიძე