მსოფლიო

რუსეთმა შეერთებულ შტატებს უკრაინის წინააღმდეგ ომის დასრულების და ვაშინგტონთან ურთიერთობების აღდგენის შესახებ მოთხოვნების სია წარუდგინა - Reuters-ი

რუსეთის ხელისუფლებამ აშშ-ს წარუდგინა მოთხოვნების სია, რომელიც უკრაინაში ომის დასრულებისა და ვაშინგტონთან ურთიერთობების გადატვირთვის საფუძველი უნდა გახდეს,- ამის შესახებ Reuters-ი ორ ინფორმირებულ წყაროზე დაყრდნობით იუწყება.

გამოცემა წერს, მიუხედავად იმისა, რომ არ არის ცნობილი, კონკრეტულად რა შედის ამ მოთხოვნებში, ან მზად არის თუ არა მოსკოვი კიევთან სამშვიდობო მოლაპარაკებებისთვის მათი მიღებამდე, ცნობილია, რომ რუსი და ამერიკელი ოფიციალური პირები ამ საკითხს უკანასკნელი სამი კვირის განმავლობაში პირადად და ვირტუალურად განიხილავდნენ.

Reuters-ი წერს, რომ რუსეთის პირობები ფართომასშტაბიანია და მსგავსია იმ მოთხოვნებისა, რაც მან ადრე უკრაინას, აშშ-სა და ნატოს წარუდგინა. წინა მოთხოვნებში შედიოდა:

• უკრაინისთვის ნატოში გაწევრიანების აკრძალვა
• შეთანხმება, რომ უკრაინის ტერიტორიაზე უცხო ქვეყნის ჯარები არ განლაგდებიან
• ყირიმისა და ოკუპირებული ოთხი უკრაინული რეგიონის რუსეთის ნაწილად აღიარება

ბოლო წლებში რუსეთი ასევე მოითხოვდა, რომ აშშ-მა და ნატომ "ომის ძირეული მიზეზები" გაეთვალისწინებინათ, მათ შორის, ნატოს აღმოსავლეთით გაფართოების საკითხი.

ამერიკის ყოფილი პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ელოდება რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინის პასუხს იმაზე, დათანხმდება თუ არა 30-დღიან ზავს, რომლის მიღებასაც უკრაინის პრეზიდენტი ვოლოდიმირ ზელენსკი სამშვიდობო მოლაპარაკებების დასაწყებად დათანხმდა.

თუმცა, პუტინის მზადყოფნა ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმებაზე უცნობია და დეტალები ჯერ არ დაზუსტებულა.

ზოგიერთი ამერიკელი ოფიციალური პირი, კონგრესმენი და ექსპერტი შიშობს, რომ პუტინი ამ ზავს გამოიყენებს აშშ-ის, უკრაინისა და ევროპის გასაყოფად და მოლაპარაკებების შესასუსტებლად.

უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ საუდის არაბეთში აშშ-ისა და უკრაინის ოფიციალური პირების შეხვედრას "კონსტრუქციული" უწოდა და აღნიშნა, რომ 30-დღიანი ზავი შეიძლება საფუძვლად დაედოს უფრო ფართო სამშვიდობო შეთანხმებას.

მოსკოვს მსგავსი მოთხოვნები წარსულშიც არაერთხელ წამოუყენებია. 2021 წლის ბოლოსა და 2022 წლის დასაწყისში, როცა რუსეთმა უკრაინის საზღვარზე ათიათასობით ჯარისკაცი განათავსა, მოსკოვმა იგივე პირობები განიხილა ბაიდენის ადმინისტრაციასთან.

მაშინ რუსეთი მოითხოვდა შეზღუდვებს აშშ-ისა და ნატოს სამხედრო ოპერაციებზე აღმოსავლეთ ევროპიდან ცენტრალურ აზიამდე. ბაიდენის ადმინისტრაციამ ზოგიერთი საკითხის განხილვაზე დათანხმდა, თუმცა, საბოლოოდ, ეს მცდელობა წარუმატებელი აღმოჩნდა და რუსეთმა 2022 წლის 24 თებერვალს უკრაინაში სრულმასშტაბიანი ომი დაიწყო.

ამ ბოლო კვირების განმავლობაში აშშ-ისა და რუსეთის ოფიციალური პირები ვარაუდობდნენ, რომ 2022 წლის სტამბოლში განიხილული სამშვიდობო შეთანხმების პროექტი შეიძლება იყოს მოლაპარაკებების ახალი საწყისი წერტილი. მაშინ რუსეთმა მოითხოვა, რომ უკრაინას ოფიციალურად ეთქვა უარი ნატოს წევრობაზე და მიეღო ბირთვული იარაღის არქონის სტატუსი.

ამჟამინდელი ტრამპის ადმინისტრაციის პოზიცია რუსეთის მიმართ უცნობია. მიმდინარეობს ორი ცალკე განხილვა: ერთი აშშ-რუსეთის ურთიერთობების აღდგენის თაობაზე, მეორე კი უკრაინის სამშვიდობო შეთანხმებას ეხება.

აშშ-ის ოფიციალური პირები დაყოფილი არიან იმაზე, თუ როგორ უნდა წარიმართოს ეს მოლაპარაკებები. ახლო აღმოსავლეთის საკითხებში სპეციალურმა წარმომადგენელმა სტივ უიტკოფმა CNN-თან განაცხადა, რომ სტამბოლის მოლაპარაკებები "შინაარსიანი და ლოგიკური" იყო და შეიძლება გახდეს "მიმანიშნებელი წერტილი" სამშვიდობო შეთანხმებისთვის.

თუმცა, ტრამპის ადმინისტრაციის უკრაინისა და რუსეთის საკითხებში წამყვანმა წარმომადგენელმა, გენერალმა კიტ კელოგმა, განაცხადა, რომ სტამბოლის შეთანხმება არ უნდა იყოს მოლაპარაკებების საწყისი წერტილი და საჭიროა "მთლიანად ახალი მიდგომის" შემუშავება.

ექსპერტების აზრით, რუსეთის მოთხოვნები არა მხოლოდ უკრაინის შეთანხმებას, არამედ დასავლეთთან ფართომასშტაბიანი ხელშეკრულებების ფორმირებას ემსახურება. მოსკოვი უკვე ორი ათეული წელია ცდილობს აშშ-ისა და ნატოს სამხედრო საქმიანობის შეზღუდვას ევროპაში, რათა პუტინმა კონტინენტზე თავისი გავლენა გააძლიეროს.

"არანაირი ნიშანი არ არსებობს, რომ რუსეთი დათმობებზეა წამსვლელი," – აცხადებს ბრუკინგსის ინსტიტუტის უფროსი მკვლევარი ანჯელა სტენტი. "მოთხოვნები იგივე რჩება, რაც წარსულში იყო. ვფიქრობ, ისინი არც მშვიდობას და არც ნამდვილი ზავის მიღწევას არ აპირებენ."

წყარო